16/02 13:39
 

Kırgızistan ve ABD Tarafından “Rus Saldırganlığına” Karşı Tahsis Edilen Fonlar

Kırgızistan ve ABD Tarafından “Rus Saldırganlığına” Karşı Tahsis Edilen Fonlar

9 Şubat’ta Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanlığı’nda yapılan brifingde, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Heather Higginbottom, ABD’nin 2017 bütçesinde “Rus saldırganlığına karşı duracak” ülkeleri desteklemek için 953 milyon dolar ayırmak öngörüldüğünü bildirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı açıklamalarında, bu miktar “Rus saldırganlığına karşı koymak için Ukrayna ve Avrupa, Avrasya ve Orta Asya’daki komşu ülkelere kritik olarak önemli destek amacıyla” tahsis edilldiği belirtiliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı bildirdiğine göre, destek hem doğrudan yardım, hem kamu diplomasisi yoluyla, hem de sağlık ve terörle mücadele alanlarında diğer programlar şeklinde sağlanacaktır.

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı, “Bu isteğimiz, demokratik Ukrayna’ya yardım dahil, entegre, özgür ve huzurlu Avrupa’yı desteklemeyi, bölgenin güvenlik ve refahını sağlamak amacıyla enerji bağımsızlığını ve iyi yönetimi artırmayı kapsıyor”, diye belirtti.

Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı, programların “demokrasi ve uygun yönetimi teşvik etme, savunma yeteneğini artırma, Avrupa entegrasyonuna, ticari ve ekonomik çeşitlendirme ve enerji bağımsızlığına yardımcı olma üzerinde durularak” hükümetlerin istikrarını güçlendirmeye odaklandığını vurguladı.

İleri Araştırmalar Merkezi Direktörü Sergey Masaulov’un söylediğine göre, Kırgızistan’da Rus saldırganlığı hissedilmiyor.

- 2008 yılında finansal krizin başladığı andan bu yana Rusya’nın Orta Asya ülkelerine desteği çerçevesinde 5,6 milyar dolar tutarında mali yardım sağlandı. Üstelik, yardımlar çoğu durumda ekonomik projelere yapıldı ve onlar somut nedenlerle Kırgızistan’da en az görüldü.

Masaulov’un yaptığı açıklamaya göre, Kırgızistan’da Rusya’nın hareketlerini saldırganlık olarak gösterecek güçler var.

- Bizim temel görevimiz, provokasyonları önlemek ve olup bitenlere mantıklı davranmaktır. Ülke için temel hedef, ulusal değerleri korumak ve sadece bunlara dayalı kararlar almak oluyor. Tahsis edilen 953 milyon dolar yeterince büyük miktar para. Onun çoğu kısmı Ukrayna ve Moldova’ya odaklanacak. Bizde ise 1916 olaylarının 100. yıldönümünü üstlenebileceklerini düşünüyorum, hassas bir konu, gerçek tarihi değerlendirme veren bilgiler az ve yaygın değil. Olaylara gerçek bir tarihi değerlendirme veren bilgilerin bulunduğu durumlar nadir.

Orta Asya uzmanı Grigori Mihaylov da yaklaşık bir milyar doların ciddi bir miktar olduğunu söyledi.

- Fonların birkaç hedefe kullanılacağını varsayıyorum. İlk olarak, ABD’nin bakış açısını medyada propaganda yapmak. Mevcut sadık kaynaklar ek fonlar alır ve artı birkaç yenileri açılabilir. Gazeteciler ile doğrudan çalışma da etkinleşebilir, “Kremlin propagandasının dehşetleri hakkında” seminerler ve dersler yapılabilir, Ukrayna’ya grup turları düzenlenebilir. İkincisi, “Demokrasi ve insan haklarını koruma için” faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ile çalışmak. Ek finansman almış bazı sivil toplum kuruluşları Rusya ile işbirliği girişimine engel olmakla uğraşacak. Üçüncüsü, “Government Relations” veya yukarıda bahsi geçen ülkelerin yetkilileri ile etkileşim kurmak.

Uzmanın belirttiği gibi, bu durumda fonlar ABD bakış açısına ve onun çıkarlarına devlet memurlarının sadakatını artırmaya harcanacak.

- Bu mali ve statü teşviki yoluyla gerçekleşecek. Aynı zamanda muhalefet güçler ile çalışmalar yapılacak. Amerikan “yumuşak güç” geleneği böyledir, ABD Dışişleri Bakanlığı gerektiğinde ülkedeki tüm siyasi güçleri destekler. Sayılan bu doğrultular hiçbir durumda ayrıntılı bir liste olmaz. Diğerleri arasında, uzman topluluğu, gayri kanaat önderleri, gençler ile çalışma var.

Mihaylov, bölgesel perspektifler ve bu fonların hedeflerine ilişkin, fonların propaganda ve karşı-propagandaya harcanması Rusya ile işbirliğin destekçileri ve karşıtları arasında çatışma potansiyelini artırma şeklinde bölgeyi etkileyeceğini savunuyor.

- Sadık medya araçlarında Rusya ile ilişkilerde meydana gelen herhangi, hatta en ufak sorunları da yansıtma artacak. Eğer sorunlar olmazsa, onları uyduracaklar. Öncelikli konular arasında 1916 olayları, ekonomik kriz, Rusya’daki göçmen işçilerin zor yaşamı, hem de “Rusya bize saygı duymuyor” iddiası var.

Uzmana göre, muhtemelen, ana odak iki hedefin ulaşılmasına yapılır. Birincisi, Rus medyasına güveni düşürmek ve ikincisi, Rus medya içeriğini sadık ABD medya araçlarının içeriğine değiştirmek. Ayrıca, uzmanın söylediğine göre, tüm faaliyetler İyi ve Kötü güçler – “gerçek demokratik ABD’den iyi eğitimciler” ve “kindar Kremlin propagandacıları” arasında mücadelenin tablosunu oluşturmayı esas alabilir.

“Dalil plyus” eskperi Mars Sariyev, Amerika’nın tahsis ettiği fonların çok büyük bir miktar olduğunu söyledi.

- Kırgızistan’da sivil toplum yeniden başlayacak. Diğer bir deyişle, zihin ve düşünme mücadelesi başlayacak. Hepimiz Batı’ya göre düşünmenin yeniden biçimlendirilmesini izliyor olacağız. Bu arada, USAID geçtiğimiz günlerde entelektüelleri çekme hakkında ilan etti.

Sariyev, sivil toplumun beklentileri yerine getirmediğini ve ABD hava üssünün çekilmesi, ABD ile anlaşmanın feshedilmesi de çabaların boşa gittiğinin bir göstergesi oduğunu kaydetti.

- AEB’nin motoru olan Rusya’daki ekonomik kriz bağlamında Batı değerleri karşı koyulacak. Bahis entelektüeller üzerinde yapılacak.

Sariyev’in belirttiği gibi, Kazakistan’da da benzer bir durum olacak, bölgedeki diğer ülkelerde ise zihniyet göz önüne alınarak vurgu yapılacak. Eskperin yaptığı açıklamaya göre, bunun nedeni o ülkelerde rejimler daha sert olduğundadır.

- Hatta sadık Avrasyalılar Batı ve onun değerleri tarafına geçecek.

Astana’daki L.N. Gumilev Avrasya Milli Universitesi Çağdaş Araştırmalar Enstitüsü Direktörü Muhit-Ardager Sıdıknazarov, ABD’nin yumuşak güç araçlarını kullanması artık gelenek haline geldiğini vurguladı.

- Bu fonlar, ABD’nin sert politikasını (askeri, ekonomik, yaptırım) yumuşak güç (kamu diplomasisi, insani projeler) ile dengelemeye, denkleştirmeye kullanılır. İlk baştan bu yana söz konusu araç, birçok ülkede yankı bulan Amerikan siyasi ideolojisinin temellerini ileri sürerek daha etkin kullanılmaya başladı. Omurgasını liberal demokrasi ve piyasa ekonomisi oluşturuyor. ABD tam bu düzenleyici ve ideoloji kompleksini diğer ülkelere zorla değil, daha cazip bir alternatif olarak sunarak yumuşak güç yoluyla yaymaya çalışıyor.

ABD’nin yumuşak gücü kapsamında tahsis edilen yaklaşık 1 milyar dolar fonun hacmi o kadar da büyük değil. Fonlar geleneksel olarak üçüncü sektörde insani projeleri finanse etmeye gönderilecek. Kesinlikle, Ukrayna’da krizin başlamasından bu yana kendi özel verimliliğini gösteren ve etkinleştiren Rusya’nın bilgi etkisinin sınırlandırılması üzerindeki faaliyet dikkatsiz kalmayacak. Bazı Amerikan eskperlerine göre, ABD yumuşak gücü çerçevesinde SSCB’nin çöküşü ile yayınlanması durduruluan dillerdeki yayınlar dahil, uluslararası yayını acilen canlandırmak ve genişletmek gerekiyor.

Sıdıknazarov’un açıklamasına göre, ABD diğer bölgelere ve müttefik ülkelere kendi mutlak değerlerinden ölçülemeyecek kadar fazla ayırmakta olduğunu dikkate almak gerekiyor.

- 4,3 milyar doların 3 milyarı ABD’nin Avrupalı ortaklarına, özellikle de Orta ve Doğu Avrupa’ya gidecek, Rusya’nın etkinleşmesi bağlamında orada ABD tarafından daha aktif destek için seferberlik beklentiler ve sosyo-politik düzen var. Güç bir roldür, ABD Dışişleri Bakanlığı bu yollar da dahil olmak üzere ülkenin rolünü destekliyor.

Ayırt edilen fonların büyük kısmı, başta ABD olmak üzere Batı ülkeleri ile öncelikli işbirliğine jeopolitik odaklanmış Ukrayna, Gürcistan ve Moldova’ya gidecek.

Sıdıknazarov, Ukrayna vakasının sonucu olarak Batı ülkeleri ve Rusya arasında siyasi jeopolitik gerilimin büyümesi bağlamında, Suriye çatışmasına çözüm bulmada farklı vizyonlar olabileceğini, bu oldukça tahmin edilebilir bir adım olarak görüldüğünü vurguladı.

- “Güçlüden zayıfa” prensibi ile çalışan yaptırımlar ile birlikte bu fonlar Rusya’nın etkisini sınırlamayı hedefliyor. Fonların tahsisi ile ilgili haber, ABD’nin kendisi için belirlediği Rusya, büyüyen Çin, İran, Kuzey Kore ve İŞİD-DAEŞ gibi beş ana tehdit matrisine uygun oluyor.

Muhit-Ardager Sıdıknazerov, bu haberin olağanüstü olarak verilmesinin temelsizliğine işaret etti.

- 1 milyar doların o kadar “etki sınırlaması” mümkün değil, çünkü etkiler zaten Batı’nın Rusya’ya karşı yaptırım politikası, hidrokarbonlar ve metal fiyatlarının düşmesi, Rus ekonomisinin yakın gelecekte modernleşme potansiyelinin azalatılması ile sınırlanmıştır.

Ayrıca, İran’ın uluslararası tercitten çıkışı, Batı’da 100 milyardan fazla varlıklara erişimi ve onlara, Orta Asya’ya yatırım yapma, hem de Çin’in etkin yatırım politikası ile birlikte ileride de etkiler sınırlanabilir.

Amerikan siyasetçilerinin Orta Asya’ya yaklaşımı her zaman araçsal, bu ya da öbür soruna vesile olmuştur, bu durumda ise Afgan sorunu. Orta Asya’nın bir bölge olarak Amerikan dış politikasında önemli olmadığı düşünüldüğünde, ABD’nin tahsis ettiği fonların hacmi bunu kesinlikle doğruluyor.

Ermek Abdrisayev

Kabar Kırgız Milli Haber Ajansı
 

Tüm makaleleri göster

  • print
  • Facebook'ta paylaş
  • Twitter'de paylaş
  • В Контакте'de paylaş
  • LiveIntInternet'te paylaş
  • Одноклассники'de paylaş
  • Live Journal'da paylaş
  • Мой Мир'de paylaş
  • anticorr
  • MSZN