16.12.2016, 17:24

Жармастан: Төө кумалак...Айры...Электрон жашиги

Жармастан: Төө кумалак...Айры...Электрон жашиги

Мындагы окуялар ойдон чыгарылган, кокустан окшоштук болушу мүмкүн.

Жармастанда шайлоонун узак тарыхы бар. Аны бир кылым мурда Чоң Чөмүч Болушия киргизген. А биз болсок, “бизге болушпасаң болбой калды” деп Болушияга өзүбүз киргенбиз. Ал эми “чоң чөмүч дегенибиз” жалпы табакка кол сала келгенде эле, чөмүчтөй чеңгели менен бир шыпырып кетмейи бар. Жармастан ага деле көнгөн... Бою тиги болсо, чеңгели бу болсо алсын, аш болсун, антпесе болуша албай калбайбы деп турушат.

Ошо бир кылым мурда Болуш дегенди шайлачубуз. Жармастандыктар бийликти, жок дегенде он кишиге чоң сүйлөп турганды өлө жакшы көрүшөт. Анан бай-манаптын баары эле Болуш болгусу келчү. Чоң дөбөгө отуруп алышып, алдына тасмал жайдырып, карапайым адамдар ошо жайган тасмалына таш таштап өтчү. Бир жагынан Жармастандыктар ак көңүл эл. Баягы көздөрүн алайтып, мага таштап өт дегенсип жалдырай карап отурган манаптардын көңүлүн кыйбай, таш издеп отурбай жолдон тере келген төөнүн корголдорун ар бирине бир уучтан таштап өтүшчү. Аны ар жакта байкап турган Чоң кол деген пристав байкап калса чыр чыкчу. Чоң дөбө –Чыр Дөбөгө айланып, баш айрылып, көз чыгып, кырылышып эле жатып калышчу.

Жармастандыктар шайлоого келгенде ушул ак көңүлдүгүн бир кылым өтсө деле кое элек. Бир аз жылдар мурда ар бир аймактан депутат шайлашчу. Депутат болгусу келгендер “түбү ушул айылдан элем, саяк элем, кушчу элем, мундуз элем, чоңко элем” дешип жетип барышып, тай союп, элдин көңүлүн алып коюшчу. Эртеси эле дагы ушундай тууган издегендер келе калып, бээ союп, төө союп мага добуш бергиле деп турушчу. Анан шайлоого келгенде “бээ сойгонго берсемби, төө сойгонго берсемби” дешип баштары катчу.
Жармастан жакындан бери өзгөрдү. Анткени азыр жарпияларга добуш бермей. Баягыдай бир чөнтөк төөнүн корголун же бир кучак бюллетенди бир уруп жибере албайсың, электрондук жол менен шайлайсың.
Электрон деген эргулу болгону бир жашик. Мен келдим деп сөөмөйүңдү көргөзсөн “аа, сен экенсин” дейт. Кокус мурда катталып койбосоң “сен жоксуң” деп бозортуп айдап чыгат.

Жармастандыктар чыгармачыл эл. Бирдемени тез өздөштүрүп, атургай андан ары да өркүндөтүп жибермейлери бар. Өзү болгону бир жашик болуп туруп, шайлоочунун жети атасына чейин айткан неменин сырын тез эле билип алгандары да чыгышты. Окулук районунун бир оператору үйүнөн атасынын айрысын алып келип, электрон жашиктин бир тешигине сойлотуп ийген экен, жалаң гана анын туугандарын каттап, калгандарыныкын каттабай коюптур.

Бул боюнча чоң чуу чыкты. Электрондук жашикти ойлоп тапкан Түштүк Ореядан келгендер жөнөкөй жармастандыктын, жөнөкөй эле айрынын бир шиши менен Электрондук жащигин айнытып койгонуна баштары жетпей атат. Эмкиде айры эмес, лом салып ийсе эмне кылабыз дешүүдө. Акыры алтынчы кабаттан ыргытып ийсеңер да айныбай тургандай кылып беребиз дешти.

Бирок Жармастандыктарга электрондук жашик аркылуу добуш берүү аябай жагып калды. Ушул жолдон кайтпайбыз деп жатышат...